woensdag 20 juni 2018

Dave Eggers-De monnik van Mokka

Resensie door Tea van Lierop
Uitgeverij Lebowski



                                                        'Mijn geestesoog ziet jullie'*


Mokhtar kwam, zag en overwon!




Deze geschiedenis is waargebeurd. De auteur vertelt het zinderende verhaal van Mokhtar Alkhansali. Honderden uren spraken ze samen en na drie jaar is het verhaal geschreven. Een adembenemend relaas dat de lezer meesleept van een arme wijk in San Francisco naar Jemen, van tegenslagen naar lichtpuntjes, van verdachtmakingen naar hechte vriendschappen. Het thema is koffie, maar minstens zo belangrijk is het sterke karakter van Mokhtar. Zijn veerkracht, z'n humor, het geloof in zichzelf en de mensen in het algemeen maken deze man tot een heel bijzonder mens.

Thema's

De twee bovengenoemde thema's lopen door elkaar heen, het leven van Mokhtar is onlosmakelijk verbonden met het land van zijn voorouders, Jemen, en laat dat nu net het land zijn waar koffie eens een zeer belangrijk product was! Niet dat de koffiestruik daar oorspronkelijk vandaan kwam, maar de eerste koffie werd in Mokka, een havenstad in Jemen, gebrouwen. In Ethiopië, waar volgens de mythe de eerste koffie vandaan kwam, werden de koffiebonen gekauwd.

Mokhtar groeit op in de arme wijk Tenderloin, de grootste probleemwijk in San Francisco. Zijn ouders hadden het voorheen beter, in Brooklyn dreef zijn vader, Faisal, de slijterij van Hamood, de grootvader van Mokhtar. Maar Faisal wilde geen drank verkopen en verkaste met z'n gezin naar een flatje in Tenderloin. Daar groeit Mokhtar op, min of meer in alle vrijheid, want zijn vader maakt lange dagen als bewaker en zijn zoon kan eindeloos rondzwerven.

Treasure Island

Dat klinkt nog eens exotisch, maar schijn bedriegt! Het aangelegde eiland, waarop de school gebouwd is en waar veel kinderen uit Tenderloin naar toe gingen, is niet zo romantisch als het klinkt. Het materiaal waarmee het eiland is aangelegd is niet duidelijk, misschien ligt er gevaarlijk afval en er is het gevaar voor overstroming. Met het stijgen van de zeespiegel zal het eiland, dat slechts iets meer dan een halve meter boven zee uitsteekt, snel onderlopen.
Mokhtar heeft een goed stel hersens, maar de omgeving nodigt uit tot buiten de gebaande paden lopen. Gelukkig is het niet alleen kommer en kwel, hij leest veel en heeft zelfs op onverklaarbare wijze een verzameling boeken op zijn kamer. De heldendaden van de personages spreken tot z'n verbeelding en hij droomt ook eens zo iemand te worden die uitstijgt boven het alledaagse.

Jemen

Om Mokhtar weer in het gareel te krijgen wordt hij naar zijn grootvader, in Jemen gestuurd. Hij kijkt zijn ogen uit, zijn grootvader is een belangrijk man, hij heeft goed geboerd in de VS en kon daarmee in Jemen grond kopen en een huis naar zijn smaak laten bouwen. Zijn grootouders geven hem klusjes te doen en ongemerkt krijgt hij ook wijze lessen mee en natuurlijk leert hij klassiek Arabisch. Wanneer hij na een jaar terug gaat naar de VS staat zijn besluit vast, hij zal net als z'n grootvader ondernemer worden!

Ervaring

Wanneer er iets is waarin Mokhtar uitblinkt is dat: observeren, onthouden en toepassen. Ervaring die hij opdoet als autoverkoper en verkoper van damesschoenen maken hem bewust van het verschil tussen de verschillende klassen. Bij hogere klassen zijn er aannames van wat je gaat doen in de toekomst, in de klasse waartoe Mokhtar behoort zijn die er niet. Maar hij heeft andere vaardigheden:

Mokhtar had het zien aankomen. Hij zag altijd alles aankomen. Alle jongens uit Tenderloin zagen altijd alles aankomen. Hij was kien genoeg om na een paar minuten met Li al in de gaten te hebben gekregen dat er hier meer mogelijk was, en terwijl hij vragen beantwoordde over overhemden opvouwen, schoenen verkopen en auto’s parkeren, was hij ondertussen al bezig om in te schatten of deze marinier hem een ander soort baan zou aanbieden. Dit was iets wat Mokhtar anderen niet goed duidelijk kon maken – hoe hij soms kansen rook en zich er geestelijk op voor kon bereiden. Niemand begreep dat. Maar hij wist van zichzelf dat hij maar een minimale hint nodig had, dat hij zich al ergens naar binnen kon praten als de deur maar op een heel klein kiertje stond.
En dat gebeurde hier met Li. Natuurlijk, zei hij, daar heb ik zéker over gedacht. Hij schakelde over in zijn zwetsmodus.’

 
thats-how-you-sell-coffee.html

De vonk

Van een rechte carrièrelijn is absoluut geen sprake, hoe hij het voor elkaar krijgt weet niemand, maar toch lijkt alles hem te lukken, er is altijd een geldschieter te vinden voor weer één van z'n plannen. Zijn relatie met Miriam helpt ook enorm, zij is een vechter en maakt hem daarmee ook sterk. Door pech/onhandigheid verspeelde hij zijn kans op een studie aan de universiteit en werkt hij als portier in het luxueuze appartementencomplex de Infinity. Deze plek zal het keerpunt worden in z'n leven. Miriam wijst hem op een standbeeld, en wat voor een standbeeld! Een enorm beeld van een man in een traditioneel gewaad die een grote mok aan zijn mond zet. Het zien van het standbeeld geeft hem precies het duwtje in de goede richting, Jemen, ondernemen, het geeft voeding voor een idee, een plan. Een van die plannen is een reis naar Jemen:

'Mokhtar kon meegaan als tolk en cultureel bruggenbouwer, maar nog mooier was dat ze gedrieën – dus hij, Willem en Camilo – na afloop een tocht door het land zouden maken, een koffiekaravaan zoals Willem het noemde. Met een of twee SUV’s van de ene naar de andere koffieproducerende regio rijden, kennismaken met de boeren, bonen branden en koffie proeven. Ze konden vaststellen waar de beste bessen werden geoogst en waar ze boeren zouden kunnen ondersteunen met opleidingen en met mogelijke samenwerkingsverbanden. Het zou ook afgezien daarvan een prachtige reis zijn.'

Conclusie

Het boek heeft me van begin tot eind mateloos geboeid. Het is non-fictie, maar had net zo goed een roman kunnen zijn, je kunt je bijna niet voorstellen hoeveel iemand kan meemaken in zijn leven, hoe volhardend iemand kan zijn, hoeveel vriendschap er op zijn pad komt en hoe groot de voldoening uiteindelijk is. De auteur heeft een er vlot lezend verhaal van gemaakt en daarmee een heel goede weergave gegeven van het leven van een bijzondere man met in zijn kielzog het hele scala van sociale ongelijkheid, globalisering, fair trade, direct trade en de politieke onrust ten tijde en na de Arabische Lente. Tenslotte liet hij zich ook niet uit het veld slaan bij tegenslag die hij kreeg bij allerlei extra controles vanwege zijn uiterlijk.


De auteur

Dave Eggers (1970) is de auteur van onder meer Een hartverscheurend verhaal van duizelingwekkende genialiteit, Wat is de Wat, De Cirkel en Een hologram voor de koning. Hij is tevens de drijvende kracht achter uitgeverij McSweeney's en de non-profit 826 Valencia. Zijn boeken werden genomineerd voor de Pulitzer Prize, de National Book Award en de National Book Critics Circle Award. Onlangs werden zowel Een hologram voor de koning als De Cirkel succesvol verfilmd.


*‘Mijn geestesoog ziet jullie,’ zei hij elke dag.
Het was een oude, lastig te vertalen Jemenitische uitdrukking. Je kon het tegen een geliefde zeggen, tegen een vriend, en je wees erbij op je eigen gezicht. Het betekende dat degene tegenover je altijd denkbeeldig bij je was, nooit uit je gedachten.' (Mokhtar tegen de koffiesorteersters in Jemen)


Titel: De monnik van Mokka
Auteur: Dave Eggers
Vertaler: Koos Mebius
Uitgever: Lebowski
ISBN: 9789048830558
Pag.: 336
Genre: Non-fictie
Verschenen: januari 2018

Boek of film? Film of boek? De Boekhandel

The Bookshop van Penelope Fitzgerald: boek of film?
Bespreking door Roosje


Korte inhoud van het verhaal 
Florence Green is weduwe en woont al een paar jaar in Hardborough, East Suffolk. Ze is al een tijdje bezig het op twee na oudste huis in het dorp te kopen om er een boekwinkel in te gaan houden. Dat voornemen stuit niet op al te grote bezwaren van de inheemse bevolking maar enthousiasme is er vrijwel alleen van de mensenschuwe zonderling mr Brundish, die overigens in het oudste huis van het dorp woont. Tot mrs Garmant, een soort nouveau riche, zich ermee gaat bemoeien. 

Er is altijd discussie: boek of film? Film of boek? Voorop moet ik stellen dat boeken en films totaal andere media zijn. Kort gezegd: een boek is vooraleerst talig en stelt je in staat je eigen beelden te vormen. Een film is opgebouwd uit beelden, die krijg je in een razend tempo voorgeschoteld. Taal en beelden: soms staan die tegenover elkaar, soms gaan ze hand in hand.

Emily Mortimer als Florence Green
Zelf vind ik maar één film beter dan het boek: Brokeback Mountain van regisseur Ang Lee tegenover de novelle van Annie Proulx. Maar dat komt misschien wel omdat ik eerst de film zag en daarna pas de novelle heb gelezen. Ik vond de film veel indringender en emotioneler dan de novelle. Het was geen roman maar een novelle, dat scheelt natuurlijk ook. Een novelle is kort en geeft minder gelegenheid tot uitwerking. Maar hierin moet ik mezelf direct tegenspreken - haha - dat De dood in Venetië  van Thomas Mann ook een novelle is, maar ja, het is wel een Thomas Mann en dat zegt dan weer alles. Zelfs een novelle is bij Thomas Mann eigenlijk een korte roman, zo uitgewerkt is die. En nu ik het toch over De dood in Venetië heb, daarvan zag ik eerst de film van Luchino Visconti en met een onvoorstelbaar goede Dirk Bogarde in de hoofdrol. Deze film zag ik vroeg in mijn leven en die maakte een onuitwisbare indruk. Toen ik jaren later pas de novelle van Mann las zag ik door de pagina’s heen de gezichten van Dirk Bogarde en de jongen Tadzio verschijnen. Dat was heel verwarrend. Wat De dood in Venetië betreft kan ik niet anders dan beamen dat de beide media niet met elkaar vergeleken kunnen worden en dat ze allebei steengoed zijn.

Sommige mensen zeggen dat je eerst het boek moet lezen en daarna de film moet gaan zien. Ik weet niet of dat zo is en ik doe er ook geen uitspraak over.

Gister zag ik The Bookshop van de Spaanse regisseur Isabel Coixet met in de hoofdrollen Bill Nighy als mr. Brundish, de weirdo kluizenaar en Emily Mortimer als Florence Green, de boekwinkelierster.
Ik ben een groot bewonderaar van auteur Penelope Fitzgerald. Haar vier in het Nederlands vertaalde romans heb ik met graagte gelezen. Dit boek, De boekhandel, heb ik van te voren nog even herlezen.

De tea party bij mrs. Gamart
De Volkskrant heeft de film behoorlijk afgekraakt en maar twee sterren gegeven. De recensent noemde het personage van mrs Green ‘soft’. Dan denk ik: Heeft de recensent de film echt gezien? Florence is niet soft. Ze is een goedaardige vrouw, ze heeft hart voor iedereen, maar doet wel gewoon waar ze zelf zin in heeft. Ze is een doorzetter. Haar missie in het dorp Hardborough in East-Anglia, de oostkust van het Verenigd Koninkrijk dus, mislukt maar dat is nauwelijks te wijten aan eigen falen. En ‘schmiert’ mrs Garmant? Nee toch, niet echt? Dacht de recensent misschien dat dit een ‘typische vrouwenfilm’ is? We denken nu ook heel eventjes aan de CPNB met haar wel doordachte thema voor 2019 ‘De moeder, de vrouw’.

Penelope Fitzgerald is een subtiel schrijfster, haar stijl is opvallend onopvallend, gewoontjes haast, maar tussen de regels door lees je allerlei gevoelens, beweringen, kwinkslagen, kritiek etc. Tongue in cheek en zeer subtiel. Ieder woord staat op zijn plaats. Weinig woorden staan er te veel.
Hoe vertaal je dat naar filmische beelden? In een film gaat het meer om het verhaal en de personages en zijn subtiliteiten een beetje gevaarlijk, denk ik.

Bill Nighy als mr Brundish
Een van de dingen die opvalt in de film is dat mr Brundish een grotere aanwezigheid in beeld heeft gekregen. Deels om aan te tonen dat hij naast Florence Green en mrs Garmant, Florences opponente, een hoofdrol vervult. In een boek kun je voortdurend aan een persoon refereren terwijl die compleet buiten beeld is; dat kan in een film natuurlijk ook, maar het is makkelijker die persoon in beeld te brengen. Die rol wordt fenomenaal gespeeld door een betrekkelijke beroemdheid als Bill Nighy en die kun je het natuurlijk niet aandoen om alleen maar tijdens de tea party - met koude thee en een fruitcake van gedroogd fruit - en tijdens een bezoekje aan mrs Garmant in de picture te laten zijn.

Ik meen dat het de laatste jaren zo is dat een film vooral van het doek af moet knallen en dat subtiliteit uit den boze is, net als gewoon de tijd nemen een verhaal te vertellen. Ik hoorde iemand verzuchten dat de film toch wel heel traag was. Dat vond ik helemaal niet.
De relatie tussen Florence en mr Brundish werd in de film behoorlijk aangedikt, of misschien moet ik zeggen: de kijker moest wel flink geholpen worden om de romantiek erbij te slepen. In het boek kun je denken dat de beiden verwante zielen zijn, maar dat een romance er niet in zat. Ik vond dat ook helemaal niet nodig. Maar romantiek verkoopt natuurlijk. En ook moet ik toegeven dat de romantiek in de film behoorlijk subtiel gestalte krijgt. Maar zij - de romantiek - is er wel een beetje met de haren bijgesleept.

Florence en mrs. Gamart
De beelden vond ik mooi en die waren ook wel ongeveer zoals ik me had voorgesteld. Mrs Garmant was misschien te vilein maar toch eigenlijk ook weer niet.

Het einde van de film is heel anders dan het boek. Ik ga daar niet op in natuurlijk, geen spoilers. Het einde had echt niet op die wijze gehoeven; het verhaal werd wel heel mooi afgerond. Een beetje te mooi. Blijkbaar mogen er weinig rafelrandjes blijven zitten.

Over het algemeen kan ik zeggen dat de film me niet tegenviel, al zat ik steeds wel naar verschillen te zoeken; dat kijkt toch wat minder relaxt. Goed gespeeld door Bill Nighy en Emily Mortimer.
Het geluid was wat mij betreft echt veel te had, moet dat nu echt in de bioscoop?

Maar vraag je me op de vrouw af: film of boek? Dan zeg ik direct, ik hoef er niet over na te denken: het boek. Fitzgerald is een buitengewone taalkunstenaar, daar kunnen geen bewegende beelden tegenop.
Houd je van Engelse films? Ga dan meteen The bookshop bekijken. De Volkskrant heeft ongelijk met maar twee sterren.

De recensie van De boekhandel is te lezen via onderstaande link.

 

The Bookshop (2017)

AL | 1h 53min | Drama |

Regisseur: Isabel Coixet
Schrijvers: Isabel Coixet (screenplay), Penelope Fitzgerald (novel)
Acteurs: Emily Mortimer, Bill Nighy, Patricia Clarkson

maandag 18 juni 2018

Dino Buzzati - De beroemde bereninvasie van Sicilië

Recensie door Truusje
Uitgeverij Karaat


Een berenvolk met menselijke trekjes


Genietend kijk ik naar een mooi in hardcover uitgevoerd boek, genaaid gebonden en voorzien van beeldende tekeningen van de auteur zelf, in kleur en zwart-wit.

Buzzati's is een Italiaans auteur uit de twintigste eeuw en in 1945 verscheen dit boek van zijn hand, waarin vermeld staat dat het geschreven is voor kinderen van 9 tot 99. Dit gegeven geeft á là minute de verwachting dat het verhaal op meerdere niveaus te lezen moet zijn. Hierin ben ik absoluut niet teleurgesteld, maar daarover straks meer.

Als eerste worden de personages en hun belangrijkste karaktertrekjes voorgesteld. De namen spreken direct tot de verbeelding; Professor de Ambrosiis, Beer Salpeter, Graaf Molfetta, De Snaterkater en.....Verschillende Spookverschijningen.

Het verhaal

Het verhaal begint met de verwachtingsvolle woorden; 'Lang, lang geleden, in de eeuwenoude bergen van Sicilië [...]'

Koning Leonzio regeert over zijn berenrijk in de majestueuze bergen van Sicilië - toen er op het eiland nog bergen te vinden waren - met besneeuwde toppen. Vele jaren geleden is de Koning zijn zoon Tonio, kwijtgeraakt tijdens een wandeling in de bergen, toen ze paddenstoelen aan het zoeken waren. Jagers hebben hem meegenomen naar de bewoonde wereld in het dal. Leonzio nam zich regelmatig voor om ook af te dalen en zijn zoon te gaan zoeken, maar in zijn eentje zou dat hem nooit gelukt zijn.

Tijdens een zeer strenge winter, met honger en kou, besluiten de beren om af te dalen in de hoop daar bij de mensen voedsel te vinden. Leonzio ziet het meteen als een kans om Tonio te zoeken.
De Groothertog van de mensen in het dal krijgt van Professor de Ambrosiis - hij is de hofwaarzegger - te horen dat binnenkort een machtig leger uit de bergen zal komen. Met grote woede reageert de Groothertog hierop door de waarzegger te ontslaan, maar besluit toch om eieren voor zijn geld te kiezen en roept een leger bij elkaar dat hij richting de bergen stuurt met de opdracht elk levend wezen te doden. De beren houden zich echter veilig verborgen in holen.

De Ambrosiis loopt met zijn toverstokje - dat maar tweemaal kan worden gebruikt - en met zijn ziel onder zijn arm buiten. Hij hoopt de beren weg te kunnen toveren, zodat hij weer in de gunst van de Groothertog zal vallen. Na enig nadenken wordt hij toch weer boos op zijn voormalige baas en besluit om de beren vriendelijk tegemoet te treden. Zal dit hem lukken?

Wat volgt is een groot avontuur en vele gebeurtenissen die als rode draden door het verhaal slingeren. Allerlei personages passeren de revue. De beren voeren hun strijd, in de hoop voedsel te kunnen bemachtigen. En Leonzio, hij hoopt zijn zoon te vinden.

Dertien jaren verblijven de beren in het dal en langzaam maar zeker verliest de Koning de overhand op zijn volk. Hier komen de deugden en ondeugden naar boven, wanneer de beren zich eigen maken van menselijke trekjes, zoals hebzucht, diefstal, gokverslaving, drankmisbruik, egoïsme, ijdelheid, ontevredenheid en als klap op de vuurpijl de poging om Leonzio van de troon te stoten. De verdenking richt zich op Professor de Ambrosiis, maar dán blijkt dat vertrouwenspersoon van de vorst toch niet zo te vertrouwen is.
Een dramatische gebeurtenis leidt ertoe dat Koning Leonzio zijn volk adviseert om terug te gaan naar de bergen.

Conclusie

Het spannende verhaal, met humorvolle passages, is opgebouwd uit twaalf hoofdstukken. Deze worden ingeleid met een zwart-wit tekening. De grote gebeurtenissen worden beeldend weergegeven door volle en heel gedetailleerde tekeningen in frisse kleuren.

De tekst wordt afgewisseld met gedichtjes, waarin het verhaal verder gaat. Hoewel 'gedichtjes' in dit geval een wat al te groot woord is. Soms komen de zinnen wat geforceerd over, doordat het rijmschema gevolgd moet worden. Het ritme is dan soms ver te zoeken. Maar ik ben me er wel terdege van bewust dat het een hele kluif is om een gedichtje uit het Italiaans te vertalen.

Even terug naar het begin waar ik het vermoeden had dat dit boek op meerdere niveaus te lezen is.
Elke kleurentekening beeldt de gebeurtenissen van het hoofdstuk uit en daaronder staat een kadertje met de beknopte inhoud van de tekst. Dit geeft een compleet verhaal voor de kleinsten, door samen de tekeningen te bekijken en dit te verduidelijken door de stukjes tekst.
Maar.....voor volwassenen is dit bijzondere verhaal ook een pareltje. Misschien wel met een moraal?! Je zou dit een sprookje kunnen noemen, maar het heeft de kenmerken van een fabel.

Dit uiterst zorgvuldig uitgevoerde en zeer genietbare boek is een sierraad voor de echte lezer en het berenverhaal is heel vermakelijk. De dubbele bodem maakt het een tijdloos en nog steeds modern aandoend verhaal, waar ook een volwassene intens van kan genieten.
Aan het einde is het verhaal afgerond, maar doordat de slang zich in de staart bijt, kun je meteen weer beginnen bij de eerste bladzijde. Er was eens........

Auteur

Dino Buzzati (16 oktober 1906 – 28 februari 1972) was een Italiaanse schrijver van romans, korte verhalen en poëzie alsmede journalist. Zijn belangrijkste boek is Il Deserto dei Tartari, vertaald in het Nederlands als De woestijn van de Tartaren (in 1955 ook als Eenzame vesting en in 1972 als De Tartaarse woestijn).

Hij werd geboren in San Pellegrino, een wijk van de Noord-Italiaanse stad Belluno. Hij studeerde rechten aan de Universiteit van Milaan, waar zijn vader hoogleraar internationaal recht is geweest. Toen hij 22 jaar oud was begon hij, nog student, als journalist bij de Corriere della Sera. Hij zou daar blijven werken tot aan zijn dood. Vanuit die journalistieke werkzaamheden schreef Buzzati zijn overige werk, waarbij surrealistische onderwerpen op een nuchtere wijze worden neergezet.
De auteur heeft romans, korte verhalen, theaterstukken, poëzie, operalibretti en journalistiek werk geschreven.

Titel: De beroemde bereninvasie van Sicilië
Oorspronkelijke titel: La famosa invasione degli orsi in Sicilia
Auteur: Dino Buzzati
Vertaling: Renata Vos
Pagina's: 132
ISBN: 9789279770250
Uitgeverij Karaat
Oorspronkelijk uitgegeven in het Italiaans in 1945
In Nederland verschenen in 2017

zondag 17 juni 2018

Daniel Mendelsohn-Een odyssee. Een vader, een zoon, een epos.

Recensie door Tea van Lierop
Uitgever De Bezige Bij





                                                                          ‘Verwacht het onverwachte’*


Een onweerstaanbaar, tijdloos verhaal,


zo zou ik de inleiding graag willen beginnen. Soms tref je een boek dat in alle opzichten weldadig aanvoelt, dit is zo’n boek. Zoals de titel al vertelt is dit een vader-zoonboek met als rode draad De Odyssee van Homerus. Of andersom, zo kun je hem ook lezen. Het motto luidt: ‘Voor mijn moeder’ en wie het boek uitgelezen heeft begrijpt waarom.

De 81-jarige Jay Mendelsohn schrijft zich in voor een universiteitsseminar over de Odyssee, gegeven door zijn zoon, schrijver en classicus Daniel. De reden is dat hij zijn kans wil pakken om meer kennis over de klassieke literatuur te vergaren, maar minstens zo belangrijk is dat hij zijn zoon beter wil begrijpen. Door dit seminar en de ‘Odysseus cruise’ over de Middellandse Zee, leren vader en zoon naar elkaar luisteren en elkaar meer begrijpen.








Jay en David

Wanneer een 81-jarige tussen jonge studenten in de collegebanken zit, kun je dat rustig bijzonder noemen. David is bang dat dit wel eens gênante situaties op zou kunnen leveren. Hoe zal zijn vader zich gedragen? Blijft hij zo negatief over Odysseus? Hoe vat hij de interpretaties van David op? 
 
Gedurende de tijd komen antwoorden op al deze vragen en pas veel later zal blijken dat Jay graag met de trein ging, in plaats van met de auto, om te kunnen praten met de jonge studenten over Odysseus en dus over het leven, want dat is het, Odysseus heeft ons heel wat te vertellen. Door zijn mythische status zou je bijna vergeten dat hij een mens van vlees en bloed was, een vrouw liefhad, vader was van een zoon, zoon was van een vader en keuzes moest maken wanneer hij verleid werd door Calypso en Circe.


Edward Burne-Jones - Circe Pouring Poison into a Vase and Awaiting the Arrival of Ulysses
                                                    

Proëmiuim

Eén van leermomenten is het bestuderen van een proëmium, inleidende regels om het publiek te laten weten waar het epos over gaat. Die van De Odyssee bestaan uit 10 regels.

Muze, vertel van de man van de vele listen die wijd en
zijd moest zwerven nadat hij het heilige Troje verwoest had;
vele steden bezocht hij en leerde de mensen daar kennen,
en hun gedrag, maar op zee moest hij tal van kwaden verduren,
toen hij vocht voor ’t behoud en de wederkeer van zijn mannen.
Maar hoe graag hij ook wilde, hij kon zijn mensen niet redden,
dwazen, door hun roekeloosheid te gronde gericht, aangezien zij
als verblind van het vee van zonnegod Helios aten.
Daarom ontnam hij aan heel hun getal de veilige thuiskomst.
Dochter van Zeus, vertel, en begint u maar waar het u uitkomt.’

De auteur legt uit waarom het eten van die verboden runderen zo belangrijk was en welk verband er is met ‘de vrijers’ die Penelope belagen. En dit is nog meer één van de talloze verklaringen die duizelingwekkend interessant zijn en waarbij je als lezer het gevoel krijgt dat de auteur ‘blaartrekkend briljant’** kan vertellen.

De reis

De cruise over de Middellandse Zee zal uiteindelijk niet helemaal volgens plan verlopen, Ithaka kan, vanwege een staking, niet bereikt worden. David krijgt het verzoek de tijd die nu over is te vullen met het voordragen van een gedicht van Konstantinos Kavafis. Men had vernomen dat David dit gedicht getiteld ‘Ithaka’ onlangs had vertaald en het zou mooi aansluiten bij het programma, misschien kon hij er ook nog een praatje over houden? En zo gebeurde het dat het gedicht over reizen en reisdoel onderwerp van gesprek werd, ondanks dat het een cliché is om het reizen als belangrijker te bestempelen dan de eindbestemming.

Educatief

Voor kenners van De Odyssee zal het boek als ‘thuiskomen’ aanvoelen. De manier waarop de auteur de verhalen van Odysseus uitlegt en verdiept, scheidingen aanbrengt in de boeken, Griekse begrippen verklaart en weer verbindt met gebeurtenissen in eerdere of latere boeken van De Odyssee, is ook goed besteed aan de lezer die het epos nog nooit gelezen heeft. Dan kan het beschouwd worden als een schitterende inleiding. Kortom, je voelt je als lezer zeer comfortabel in de collegebank en leest, leert en wordt verrijkt.

Dit boek over liefde, oorlog, vader, zoon, eenzaamheid, mythologie, oudheid, vermommingen, betekenis en nog veel meer heb ik van a tot z intens beleefd. De eerlijkheid van de auteur, het voortschrijdend inzicht van vader en zoon en de liefdevolle observaties zorgen voor een subliem en tijdloos verhaal over mensen. Ontroering, bewondering, verbazing wisselen elkaar af en vormen samen een intens fijne leeservaring. Echt, ik kan dit boek alleen maar aanraden.

De auteur

Daniel Mendelsohn is een bekroond auteur, literatuurcriticus, vertaler, classicus, en docent aan Bard College in New York. Hij schrijft voor onder meer The New York Times, Esquire en Newsweek, en is vaste boekenrecensent voor New York Magazine. Zijn roman Verloren (2006) werd bekroond met verschillende prijzen in binnen- en buitenland, waaronder de National Jewish Book Award, de National Book Critics Circle Award, en de Prix Médicis. In Engeland is Een odyssee genomineerd voor de Baillie Gifford Prize for Non-Fiction 2017. (bron: De Bezige Bij)



Titel: Een odyssee. Een vader, een zoon, een epos.
Titel oorspronkelijk: An Odyssey
Auteur: Daniel Mendelsohn
Vertaler: Peter Verstegen
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN: 9789403110608
Pag.: 372
Genre: non-fictie
Verschenen: (deze editie) 2018

* Citaat dat meerder keren voorkomt in het boek.(de eerste keer op blz. 20 e-book)
** Deze kwalificatie gebruikte Froma, David’s mentrix tijdens zijn studie en wordt door David regelmatig gebezigd.

zaterdag 16 juni 2018

Damir Lacković - Het druppeltje en de steen

Recensie door Truusje
Uitgeverij KLIN



De samenwerking tussen regendruppeltjes en kalkkristallen


Uitgeverij KLIN, en met name uitgever Sanja Kregar, zet zich in om Kroatische auteurs en literatuur ook over de grens bekend te maken en in Nederland zijn er al een fiks aantal titels uitgekomen. Het overgrote gedeelte daarvan is voor de volwassenen onder ons, maar recentelijk zijn er twee titels voor de jeugd verschenen.

In december 2017 is een boek voor tieners uitgekomen onder de titel 'Ze denken dat we nog klein zijn' van Julijana Matanović en Anka Dorić. Het verhaal over een meisje, haar belevenissen, de zoektocht naar haar vader en de ziekte van haar moeder. De recensie van dit leerzame boek is ook op deze blogspot te vinden.

In mei 2018 verscheen 'Het druppeltje en de steen' van Damir Lacković. Een schattig en zeker ook leerzaam meegroeiboekje. Voor de kleinsten is het een grappig voorleesverhaal over het ontstaan van karst, om zelf door te bladeren en naar de vrolijke illustraties te kijken. Wanneer ze echter zelfstandig kunnen lezen staan er, tussen de vrolijke buitelingen van de regendruppels, informatieve stukjes tekst waarin extra informatie wordt gegeven over het iets ingewikkelder te begrijpen ontstaan van kalksteen, het dierlijke leven in ondergrondse meertjes, geschiedenis van het ontstaan, speleologen, duikers en druipsteengrotten.

Sommige druppels vallen op kalksteen
'Mmm, dat is lekker,'
zegt het waterdruppeltje,
hij likt aan de steen
en neemt er dan een hapje van.

Conclusie

Ikzelf vind het een heel leuk boek, maar.........ik behoor inmiddels al tot de grote dames en die kijken hier misschien toch anders tegenaan. Dus......ik ben op de fiets gestapt en een paar straten verder een kopje thee gaan drinken.

Mijn kleine neefje was mijn eerste proefpersoon. Om te beginnen heb ik hem het verhaal voorgelezen, waarna hij het zelf van voor tot achter heeft doorgebladerd om alle tekeningen te bekijken. Er kwamen natuurlijk heel wat vragen, zoals: 'Tis dat?' en 'Doen ze daar?'. Het leverde een paar leuke voorlees-, kijk- en vertelmomenten op, omdat het voor de kleintjes heel visueel wordt gemaakt wat waterdruppels en kalkkristallen kunnen fabriceren wanneer ze gaan samenwerken.

Het oudere zusje van mijn neefje - mijn nichtje dus - was ook zeer geïnteresseerd. Ze kan al zelf lezen, maar vindt een voorleesmoment stiekempjes ook nog wel heel erg leuk. Na afloop is ze het zelf gaan lezen, had er vragen over en ze stak nog aardig wat op van de bijgeschreven informatie voor de grotere kinderen - en dit is zeker ook leerzaam voor de papa's en mama's!

Het boekje heeft weliswaar geen hardcover, maar het is wel van kindvriendelijk materiaal gemaakt. Dik glanzend papier dat tegen een stootje en natte vingertjes kan, en niet zo kwetsbaar is voor vlekken.

Nu wil het toeval dat mijn neefje en nichtje al een paar keer in Kroatië op vakantie zijn geweest en zelfs ook een druipsteengrot hebben bezocht, dus dat gegeven was heel leuk te verweven in het voorlezen en er over praten. 

Een kleín puntje van kritiek heb ik wel.
Hoewel mijn nichtje en neefje natuurlijk geen gemiddelde kunnen zijn van alle kinderen in Nederland - en dan wil ik ook de kindertjes in België natuurlijk niet vergeten - wil ik toch wel opmerken dat het boekje voor het overgrote gedeelte is gebaseerd op het karstlandschap in Kroatië. Er staat wel in vermeld dat dit ook in kleinere mate te vinden is in Nederland, maar het geeft voor kinderen toch wat meer herkenning als er iets meer over de karst in ons landje te (voor-)lezen was geweest

Auteur en illustrator

Damir Lacković is van beroep geoloog/aardwetenschapper. Hij is vooral geïnteresseerd in grotten, waar hij al een aantal boeken over heeft geschreven. Omdat hij ook aan kinderen, op een voor hun begrijpelijke manier, uit wilde leggen hoe het karstlandschap op aarde is ontstaan, is hij op het idee gekomen om dit boek te schrijven. Over de wonderlijke verschijnselen aan de oppervlakte en de mysterieuze ondergrondse grotten en druipstenen.

Trpimir Vedriš heeft de vele, grappige en tot de verbeelding sprekende illustraties verzorgd. Hij is historicus, maar wilde voor zijn eigen kinderen uittekenen wat Damir had geschreven.


Auteur: Damir Lacković
Titel: Het druppeltje en de steen
Oorspronkelijke titel: Kapljica i kamen
Illustraties: Trpimir Vedriš
Vertaling: Nada Šunjić
Pagina's: 39
ISBN: 9789492160133
Uitgeverij KLIN
Verschenen: mei 2018



Kijk eens op de website van Uitgeverij KLIN voor de andere titels in hun fonds: www.kl-in.eu