Aminatta Forna - De paradox van geluk

Recensie door Tea van Lierop

Uitgeverij Nieuw Amsterdam

Een absoluut optimistische vertelling over tegenslag

Voor het werkelijke verhaal begint is er een historische terugblik op het lot van de laatste wolf in Greenhampton, Massachusetts. Het is 1834 en de auteur beschrijft een wolvenjager in een ruig landschap. Ze doet dat op een rauwe manier die helemaal past bij de omstandigheden op díe plek, in dát seizoen en in díe tijd. Het is winter en je ziet de jager in de weer met aas en klemmen om zijn taak zo goed mogelijk te volbrengen. Mens beteugelt natuur, of doet een poging daartoe.

Het is een mooie inleiding van wat er te wachten staat in dit bijzondere verhaal.

Er gebeurt nogal wat in het boek. Twee personages zorgen voor een verbindend verhaal. Jean, biologe, verdient haar geld met het inrichten van Natuurlijke Ruimten en het doen van onderzoek naar vossen in de stad. Een sportieve vrouw, gescheiden en een zoon die in de VS is blijven wonen na de scheiding van z’n ouders. Atilla- what’s in a name?- werd geboren in Ghana, is psychiater. Zij lopen elkaar tegen het lijf in Londen op Waterloo Bridge. Zo kan het migratieverhaal beginnen. Want dat is een thema in het boek. De vergelijking van oprukkende natuur – vooral vossen en coyotes – naar de stad waardoor de bewoners bang zijn voor verlies van ruimte, vrijheid en zelfs ziektes, wordt subtiel gemaakt met immigratie.

De ontmoeting leidt tot een nadere kennismaking, niet dat ze hard van stapel lopen, maar zonder teveel te spoileren kan ik wel zeggen dat elk stukje verteld verleden en elke gebeurtenis in het heden de twee elkaar meer leren kennen. Het verhaal speelt zich af op diverse locaties.Prachtig zijn de beschrijvingen wanneer Jean aan het werk is op zoek naar vossen, in de ochtend of ‘s avonds loopt ze haar rondjes en probeert vossen te verdoven zodat ze voorzien kunnen worden van een zender en een naam.

‘Driekwart kilometer ten zuidoosten van Bricklayers’ Arms zat Jean, een Amerikaanse die sinds een jaar in Londen woonde, op het dak van haar appartement. Ze bracht haar verrekijker naar haar ogen om een vos gade te slaan die dansend langs de muur liep rondom het perceel waar zij woonde. Light Bright, zo noemde ze het dier, naar de kleur van de vacht, een diep roodbruin.’

Atilla heeft een turbulent leven achter de rug, maar hij is geen type dat bij de pakken neer gaat zitten, hij denkt na, is behulpzaam en vindt oplossingen. Door zijn werk en ervaringen in oorlogsgebieden stelt hij zichzelf vragen over geluk en tegenslag en hoe mensen daarop reageren. Deze krachtige man en de doortastende Jean meanderen elk met hun eigen lief en leed door het verhaal, maar hun raakvlakken worden steeds talrijker, familie gaat een rol spelen.

Het straatleven krijgt een mooie rol toebedeeld. Jean is goede maatjes met allerlei straatwerkers zoals parkeerwachters en straatvegers. Het beeld dat hiermee ontstaat is erg verbindend en een van de mooiste passages.

‘Abdul, de straatveger, was een van hen. Jean had hem in een opwelling gerekruteerd, ze had hem ’s ochtends vroeg in z’n eentje de straat zien vegen, hem benaderd en gevraagd of hij ervoor voelde bij haar onderzoek te helpen. Op zijn beurt had hij een aantal collega’s ingeschakeld die het meer om het plezier in de gezamenlijke onderneming leek te gaan dan om het geld.’

Rosie en Atilla hadden ooit een relatie, om niet teveel weg te geven zal ik het laten bij een paar steekwoorden: ontroerend, alweer verbindend en tekenend voor deze sympathieke, onvermoeibare man.

Een bijzonder mooi motief is de dans. Atilla danst met een denkbeeldige partner, de dans komt voor in het huis waar Rosie woont, ook heel bijzonder en dan is de stap naar de rituele dans van de dieren niet zo groot.

'In zijn armen hield hij een denkbeeldige partner. Samen gleden ze over de vloer, elkaars bewegingen spiegelend. Aan het einde van de kamer draaide Attila de vrouw rond en liet haar los. Ze wendde zich naar hem toe, haar schouders recht. Attila stak zijn borst vooruit. Traag cirkelden ze om elkaar heen, stampend als een stel raspaarden.'

Robert Graves (bron)

En dan is er nog een passage die me direct in het hart raakte en het verlangen opwekt naar een herlezing van de trilogie 'Weg der geesten' van Pat Barker en een nieuwe titel die ik nog niet kende: ‘Dat hebben we gehad ' van Robert Graves. In deze passage opent Atilla het boek van Graves 

‘Hij opende de envelop waarin het boek zat. Het was jaren geleden dat hij het gelezen had, hij was erop gestuit tijdens die dagen in Irak. Graves overleefde de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog, leed aan shellshock, keerde terug naar Engeland. Dwalend door Londen ontdekte hij een ander soort krankzinnigheid: de krankzinnigheid van de afgeschermden, de verzadigde emoties van de overdaad, de kilte veroorzaakt door comfort, mensen die weinig wisten en ook niks wilden weten van wat de geüniformeerde mannen in hun midden allemaal hadden doorstaan.’

Het boek heeft me geboeid tot het einde, het is een verfrissende roman. Ik vind het sterk dat de auteur de personages geen slachtoffer laat zijn, maar hen veerkracht geeft zodat ze verder kunnen en vaak sterker uit het dal komen. Het is natuurlijk niet iedereen gegeven om zover te komen, daarvoor zijn er teveel externe factoren die tegen kunnen werken. Maar wat zij probeert te zeggen is dat je eigen houding en vooral ook die van de buitenwereld van cruciaal belang is om slagingskansen te vergroten.

Een meer dan fijn boek dat zeker nog na blijft werken en de schitterende cover heeft ook niet voor niets zo’n kleurige vogel, lees vooral zelf over alles wat leeft, overleeft en hyperproductief wordt bij dreigende uitsterving.

Afbeelding gemaakt door Jürgen Matern

Auteur

Aminatta Forna (geboren in Glasgow in 1964) is een Britse schrijfster.

Ze werd eerst bekend als documentairemaakster en reporter voor de BBC. Ze werkte er in de domeinen kunst en politiek. Ook met haar Afrika-documentaires verwierf ze bekendheid. Vanaf 2003 schrijft ze boeken. Haar eerste boek (The Devil that Danced on the Water, memoires) werd al meteen erg goed onthaald, en later werd ze een erg succesvol auteur. (Wikipedia)

Titel: De paradox van geluk

Titel oorspronkelijk: Happiness

Auteur: Aminatta Forna
Vertaling: Aleid van Eekelen-Benders, Mariella Duindam
Pagina's: 321
ISBN: 9789046823880

Uitgeverij Nieuw Amsterdam

Genre: fictie

Verschenen: 2018

Ype de Boer – Het erotisch experiment

Recensie door Tea van Lierop

Uitgeverij Ten Have                                                          

De schoonheid van de hals en de ronding van de heupen

werken op de seksualiteit niet als ahistorische,

louter natuurlijke feiten in, maar als beelden, waarin

alle maatschappelijke ervaring ligt opgesloten…

Theodor Adorno & Max Horkheimer,

Dialectiek van de Verlichting

                                                                     

 Dit gaat over ons!

Eerder las en besprak ik ‘Murakami en het gespleten leven’ van Ype de Boer, een boeiende ervaring waaraan ik nog vaak terugdenk en ook nog regelmatig even in blader om wat op te zoeken. De filosofische benadering van de Boer spreekt me aan. Goed leesbaar schrijven en herkenbare voorbeelden geven kan niet iedereen, Ype de Boer wel. 

Dat dit een boek geworden is in plaats van het bedoelde essay over de ‘mogelijkheid en waarde van een filosofisch experiment met erotiek’ komt doordat de auteur zichzelf eerst moest onderwerpen aan een experiment om te toetsen of zijn intuïties over de effecten die beoogd werden zouden kloppen. Het onderzoeken van  onbekende culturen levert ons in elk geval een interessant boek op. 

Dit is wat de auteur wil zeggen:

‘In deze tekst gaat het er dus om de verbeelding anders aan te wenden, tegen het bekende op te zetten in plaats van haar in dienst te stellen van wat men al weet en wil. […] Ik gebruik hier soms ‘we’. De reden voor deze stijlfiguur is dat dit experiment een beroep doet op de verbeeldingskracht van zowel auteur als lezer, van beiden vraagt om de eigen ideeën over seks tijdelijk tussen haakjes te zetten en zich enigszins te laten meevoeren door de overdrijvingen, vreemde beelden, kunstuitingen, opvattingen, praktijken en ficties die aan de orde komen.’

Over de erotische ervaring die Da Correggio weergaf in ‘Jupiter en Io’ staat in de inleiding een prachtig lesje kunstgeschiedenis. Wat een weergaloos schilderij en hoe anders keek men in de tijd van de oude Grieken aan tegen de wereld!

Jupiter en Io Correggio

Tot zover de boeiende inleiding die wel enig denkwerk vergt om datgene wat de auteur precies wil zeggen te begrijpen.

In het eerste hoofdstuk 'Seksuele personages ' staat een citaat uit Foucault Live van Michel Foucault waarop flink gekauwd worden. 

‘Sinds het christendom heeft de westerse beschaving onophoudelijk gezegd: ‘Om te weten wie je bent, moet je weten waar je seksualiteit over gaat’.

Wanneer je dit letterlijk opvat betekent dit dat seksualiteit je identiteit zou bepalen. Het zou te ver gaan om dat hier ter discussie te stellen, maar het geeft wel aan hoe makkelijk men zegt: ‘Ik ben dit of dat’, terwijl je veel meer bent dan alleen je seksuele geaardheid. De Boer maakt duidelijk hoe de marketing inspeelt op dit vermeende ‘zijn’, bijna alles kan op die manier geïnterpreteerd worden. Denk aan alle reclame die de mens datgene belooft te geven waardoor hij/zij seksueel aantrekkelijk gevonden zal worden. Ook boeken en films schijnen niet zonder seks te kunnen, anders zouden ze niet realistisch zijn (Maarten ‘t Hart is het hier overigens niet mee eens, hij hekelt auteurs die niet zonder die passages kunnen TvL). Al die reclame, het mee moeten doen met alle mogelijkheden die er zijn om op zoek te gaan naar het ‘eigen zelf ’ kunnen resulteren in het gevoel de boot te missen, een loser te worden wanneer je niet meedoet aan de race.

Als voorbeeld wordt Pygmalion – de mythologische figuur die een ivoren beeld van een vrouw creëerde en er verliefd op werd – genoemd als de man die een ideaalbeeld van een vrouw schiep geheel naar zijn eigen zelfbeeld. Hij zocht niet buiten zijn eigen grenzen en werd zodoende verliefd op zijn eigen erotische beeld. Meerdere beroemde personages vullen de rest van het hoofdstuk. We lezen over Don Juan, Markies de Sade en personages uit Murakami’s 1Q84, de manier van analyseren is meer dan boeiend, vooral wanneer je de personages herkent uit de boeken. 

Pygmalion Jean-Baptiste Regnault

Het tweede hoofdstuk met de prachtige titel Erotische atmosferen gaat over de cultureel-historische achtergrond waarin een erotische ervaring ontstaat. Na een analytische blik op erotiek die zich dagelijks gevraagd en ongevraagd aan ons opdringt (niet dat de Boer een moreel oordeel wil vellen, hij signaleert alleen), volgt een aantal passages over erotiek uit het verleden en het Verre Oosten. De uitleg over De verzoeking van Sint-Antonius geschreven door Gustave Flaubert sprak me enorm aan omdat ik het boek een tijdje geleden las, maar in de context van dit experiment krijgt het een extra dimensie en is het een herlezing waard. In ditzelfde hoofdstuk staat een geweldige verhandeling over de unio mystica oftewel de mystieke eenwording met God. Lees over de betekenis van voorstellingen op Middeleeuwse schilderijen, hoe de auteur het accent legt op de vermenging van lichaam en geest en over de interpretatie van mystica, kosmologe en medica Hildegard von Bingen (1089-1179) van het Bijbelse Hooglied.

Ruim aandacht is er voor erotiek in het oude Egypte, Fangzhong shu (China), Boeddhistische tantra, enzovoort. Het is bijzonder interessant om al die verschillende culturen op een rij te zien, ook wanneer je al veel van deze rituelen af weet. Het is niet puur beschrijvend, maar steeds met de focus op dat wat ons beperkt (door het beeld wat we in stand houden) in plaats van het zoeken naar de mogelijkheden buiten het beeld dat we zelf maakten.

In het laatste hoofdstuk het Experimentum eroticum legt de schrijver aan de hand van een aantal voorbeelden en citaten van filosofen uit wat dit Experimentum eroticum werkelijk inhoudt en belangrijker nog: wat niet.

De aanloop naar de kern is boeiend, we hebben die inleiding nodig om het beeld van de essentie te vatten. Denk hierbij aan alles wat ons vast kan houden aan rollenpatronen zodat we nooit de kans krijgen ons te bevrijden van het bekende en vertrouwde. Hiermee wordt nadrukkelijk niet bedoeld eens een nieuwe ervaring op te doen, dat zou niets anders betekenen dan een stapeling zonder verandering.

Hopelijk doe ik het boek recht met deze recensie, er staat zoveel in dat het werkelijk moeilijk is een keuze te maken uit de onderwerpen.

Het is een boek dat met aandacht gelezen dient te worden, een stukje lezen, even terugbladeren en af en toe iets opzoeken, zo is mijn leeservaring te omschrijven. De heldere samenvattingen na elk hoofdstuk zijn meer dan welkom, ze geven een overzichtelijk beeld.

Ik genoot van de filosofen die aangehaald werden, het is fijn hun ideeën toegepast te zien in een verband dat, hoewel totaal niet concreet, toch voorstelbaar is. En hoe geruststellend is het dat de filosofie nooit beoogt antwoorden te geven, maar alleen meer vragen oproept waardoor wij geprikkeld blijven tot nadenken.

Dat doet dit boek ook, bekijk de mooie cover, neem alles op wat erin staat en ga aan de slag op welke manier dan ook!

Ype de Boer website

De auteur

Ype de Boer (1989) schrijft over het samenspel van denken en leven, en verkent de raakvlakken tussen filosofie, literatuur en kunst. Aan de VU promoveert hij op het werk van Giorgio Agamben: ‘de poëet onder de filosofen’. Daarnaast treedt hij op als spreker, vertaalde hij enkele filosofische werken en schreef inleidingen en leeswijzers bij filosofische grootheden.

Titel: Het erotisch experiment

Auteur: Ype de Boer

Uitgever: Uitgeverij Ten Have

ISBN: 9789025907112

Pag.: 224

Genre: non-fictie

Verschenen: augustus 2019

Norman Douglas - Zuidenwind

Bespreking door Wilma van der Stap en Tea van Lierop

Uitgeverij G.A. van Oorschot B.V.

Schwob boek 

‘Buitenlanders komen onder zijn invloed soms in de verleiding vreemde dingen te ondernemen.’(pag. 325)

 

Moreel verval door betovering

Dit boek wordt een ideeënroman genoemd. Om erachter te komen waarom dit zo is ben ik gaan speuren naar de kenmerken van een ideeënroman en kwam uit op een studie van P. van Limburg Brouwer over De manuscript-fictie in de voorrede van Charicles en Euphorion. De inhoud van deze studie doet denken aan de inhoud van Zuidenwind, de handeling is eigenlijk helemaal niet zo belangrijk. In Zuidenwind gaat het vooral om allerlei filosofische stromingen te benoemen en om er de consequenties van te laten zien. Door de personages 'op te tuigen' met een bepaalde stroming komt er een bonte lappendeken van verschillende denkwijzen en kan de auteur laten zien wat het betekent een hedonist te zijn, wel of geen religie aan te hangen en hoe om te gaan met affaires met een min of meer misdadig tintje. (Tea)

Hoewel er op eind van het boek nog een soort van plot is, wordt er daar niet echt naartoe gewerkt. Dat Thomas Heard zich thuis gaat voelen op Nepenthe en zich, ook onder invloed van de zuidenwind, steeds losser gaat gedragen en wat minder principieel wordt en meer de mores van het eiland aanneemt, is een verloop waar niet de nadruk op wordt gelegd. Je kunt je als lezer gewoon heerlijk mee laten voeren en ook het levensritme van Nepenthe aannemen. (Wilma))

De naam van het eiland Nepenthe komt uit het Grieks en betekent letterlijk ‘niet-verdriet’. Het fictieve eiland in de Middellandse Zee is een schilderachtig oord waar de Zuidenwind, de sirocco vrij spel heeft en waar krachten aan het werk zijn de moraal volkomen op de schop te doen gaan. Het is belangrijk in het oog te houden dat het boek geschreven is in 1917, WOI is nog in volle gang en over de afloop heerst nog onzekerheid. Door de spottende toon kreeg het boek zowel bijval als kritiek. (Tea)

Het begin is wat lastig, omdat Thomas Heard al reizende allerlei mensen ontmoet. Het zijn vluchtige ontmoetingen en voor je het weet zijn tien personen de revue gepasseerd. Als het voorstelrondje achter de rug is, kan het feest letterlijk en figuurlijk beginnen.

Het is je vaak moeilijk voor te stellen dat dit boek in 1917 is geschreven, want de onderwerpen die de revue passeren zijn vandaag de dag eigenlijk nog net zo actueel. Getuige deze citaten:

‘Het produceert een nieuw publiek, een publiek dat belust is op persoonlijkheden en niet op informatie. Ze willen meer weten over onze kleren en inkomens en gewoontes.’ (pag. 157)

           'Alles moet gedeeld worden.’

Al gaat het hier over de oude media, zoals kranten en societybladen, en zijn het tegenwoordig vooral de mensen zelf die alles delen op social media, maar de parallel is toch grappig.

Het boek is 2012 vertaald door Johan Hos en dat zal ongetwijfeld ook bijdragen aan de frisse uitstraling van het boek. De schrijver gebruikt soms woorden en zinnen die wat archaïsch aandoen, maar dat past wel bij de personen die de gesprekken voeren, waarbij vooral meneer Keith het hoogste woord heeft.

De roman is in vrij korte hoofdstukken verdeeld, wat het lezen ten goede komt; zo kun je het even laten bezinken voordat je verdergaat, want het is geen boek om in één ruk uit te lezen. Het staat vol met opmerkingen en stellingen waar je heerlijk over kunt filosoferen en nadenken en zou zich uitstekend lenen voor een leesclub. Wat te denken van een opmerking als deze:

‘Net als de klassieken met hun “Ilias”. Waar is er een groter dichter dan Homerus? Maar zijn verering werd een banvloek over onafhankelijk creatief denken. Wat zou er veel moois geschreven kunnen worden over de verdorrende invloed van Homerus op het intellectuele leven van Rome!’ (pag.336) (Wilma)

Het is een vermakelijke roman door het kleurrijke taalgebruik met Engelse humor, niet altijd even subtiel:

''Vrijmetselaar,' corrigeerde meneer Keith. 'Dat is hetzelfde. En lelijk! Niemand heeft het recht zo lelijk te zijn. Ik durf te zeggen dat hij nog lelijker is dan de schurk in de cinema- weet je nog Denis?' 'Het is een wonder dat hij nog zo lang heeft geleefd, met dat gezicht,' ging don Francesco verder. 'Ik denk dat God hem speciaal geschapen heeft om de mens een idee te geven van de betekenis van het woord 'grotesk.' (pag.22) (Tea)

Sirocco vanuit Libië blaast stof over Zuid-Europa.

‘Zuidenwind’ is als titel van het boek zeer goed gekozen, want deze waait gedurende het hele boek. Een paar citaten om het te illustreren voldoen beter, denk ik, dan er een analyse op los te laten. En geeft zo ook een mooie indruk van de schrijfstijl van de auteur.

‘Reusachtige motten fladderden intussen rond en klapperden met hun fragiele vleugels tegen het draadwerk van de lampions; de zuidenwind ruiste, en voerde de aromatische last van duizend ‘s nachts bloeiende struiken en bloemen als de adem van een vriend mee door de tuin.’ (pag.124)

Maar de wind heeft ook vaak een slechte invloed:

‘Iedereen leek met iedereen tegelijk te bakkeleien en, na een dag waarop de zuidenwind bijzonder onaangenaam was geweest, ieder moment fysiek geweld te gaan gebruiken.’ (pag.166)

Dat de zuidenwind niet daadwerkelijk hoeft te waaien om zijn invloed te doen gelden, blijkt wel uit het volgende citaat:

‘Een beetje hoofdpijn. Die sirocco. Het was al erg genoeg als hij op de normale wijze waaide. Maar volstrekt ondraaglijk als hij zonder een zuchtje in de lucht hing.’ (pag.168) (Wilma)

Bij het lezen van deze enorm rijke 'cult roman' (de term kwam ik tegen in een artikel van Literair Nederland en vind het een goede typering), is het niet moeilijk je mee te laten voeren op het ritme van de sirocco, de stream of consciousness van de personages, de verleidingen om de zaken eens van de geheel andere kant te bekijken en....laat vooral je verbeelding werken en waan je op een eiland in de Middellandse Zee waarvan één van de personages zegt dat de hekserij, de glamour, de natuur doet trillen van het wonderbaarlijke en dat alle wonderen van de Odyssee hier aanwezig zijn.....(Tea)

Odysseus en de sirenen, door Waterhouse, 1891

De auteur

George Norman Douglas (Thüringen, 8 december 1868 - Capri, 7 februari 1952) was een Schots schrijver. Het meeste succes oogstte hij met zijn roman “Zuidenwind” (“South Wind”) uit 1917, over een fictief eiland aan de Italiaanse kust.

Bekendheid genoot Douglas ook vanwege zijn flamboyante levensstijl. Al jong genoot hij een aanzienlijke reputatie als aankomend geleerde, bohemien en diplomaat in Sint- Petersburg. Vanwege een schandaal (verhouding met een getrouwde vrouw) moest hij Rusland halsoverkop verlaten, zoals hij later uit Engeland moest vluchten (verhoudingen met mannen) en ten slotte bijna geen Europees land meer in kwam (verhoudingen met jonge jongens en meisjes). Omringd door talloze vrienden woonde hij jarenlang op Capri. Tot het eind van zijn leven zou hij beroemd en berucht blijven vanwege zijn intolerantie, zijn vriendelijkheid, zijn volstrekte eigenzinnigheid.

In Nederland verscheen zijn autobiografie “Terugblik” (1933) in de reeks Privé-domein. 

foto Carl van Vechten

Titel: Zuidenwind (oorspronkelijk South Wind)

Auteur: Norman Douglas

Uitgever: G.A. van Oorschot B.V.

Vertaling: Johan Hos

ISBN: 9789028241909

Pag.: 427

Genre: fictie

Verschenen: oorspronkelijk 1917, deze editie 2012

Julien Sandrel - De droomlijst

Recensie door Truusje

Uitgeverij Cargo

'Nou, vertel eens, Miss Thelma,

hoe komt het dat je geen kinderen hebt?

Ik bedoel, God heeft je iets speciaals gegeven

en dat zou je, denk ik, moeten doorgeven.'

- Ridley Scott, Thelma & Louise

Een tijd ervoor en een tijd erna

Thelma is een bewust ongehuwde moeder. Hoewel, ze is bewust niet gehuwd toen ze merkte dat ze zwanger was, omdat ze geen vertrouwen had in een huwelijk met de vader. Ze is moeder geworden van Louis en hun band is hecht.

Wat je als moeder hoopt nooit mee te maken gebeurt haar toch. Samen zijn ze onderweg, hij met zijn skateboard en zij wordt opgeslokt door haar werk en is telefonisch met haar baas in gesprek. De twaalfjarige Louis wordt aangereden door een vrachtwagen. Thelma hoort het, maar ziet het niet gebeuren.

Eenmaal in het ziekenhuis wordt hij 'onder zeil' gehouden om geen pijn te ervaren. Zijn situatie is ernstig en er wordt haar medegedeeld dat hij in een zorgwekkende, vegeterende coma is en hij een maand krijgt om te ontwaken. Ze reageert hier, naar omstandigheden, vrij rustig op.

'Ik weet dat mijn laatste gedachten over mijn zoon negatief waren. Iets in de trant van zijn constante behoefte aan aandacht, het feit dat ik geen minuut voor mezelf had, zijn jeugdige egoïsme, mijn behoefte aan wat lucht, verdomme. Ik geloof werkelijk dat het laatste woord dat ik dacht in verband met dat wezentje, vlees van mijn vlees, dat ik duizenden uren heb gewiegd, met wie ik duizenden uren heb gezongen, dat me zoveel gelach, trots en vreugde heeft bezorgd, het laatste wat ik in mijn vastgeroeste brein in verband met hem zei, wel degelijk dat klote-gvd was.'

Heel mooi wordt het perspectief regelmatig gewisseld tussen moeder en zoon, twee verhaallijnen en beide vanuit het ik-perspectief. Louis ontdekt na verloop van tijd zelf dat hij nog in leven is. Hij krijgt wat gevoel terug in de toppen van zijn vingers, maar het enige dat hij zelf kan sturen, zijn z'n gedachten. Dat levert grappige passages op.

'Nou, het spijt me, want ik heb je volkomen op een dwaalspoor gezet. Ik denk toch dat ik nog leef. Er slecht aan toe, maar ik leef. Als we op BMF TV zaten zou er een rode banner over het scherm gaan: 'Breaking news: hij leeft.' Ik moet zeggen, het was niet makkelijk om erachter te komen. Ik had er tijd voor nodig. O, dus jij was er al van op de hoogte dat ik nog leef? Waardeloos dat je het eerder wist dan ik. [...] Ik begon te huilen. Vanbinnen natuurlijk, vanbuiten pokerface.'

Aan zijn bed doet ze alles om zijn zintuigen te prikkelen, met als doel hem uit zijn coma te halen. Wanneer ze thuis in zijn kamer een notitieboekje vindt, beginnen er plannetjes te op te borrelen. Louis heeft namelijk een bijzondere bucketlist. Ze vertelt hem dat ze al zijn wensen voor hem zal beleven om hem er naderhand verslag van te doen, alles te filmen en de video aan zijn bed af te spelen. Alles in de hoop dat hij erop zal reageren.

Tot groot vermaak van Louis zal ze ook de borsten van zijn lerares moeten aanraken. Hij begint in de gaten te krijgen dat zijn moeder wat aan het veranderen is, de fervente zakenvrouw heeft ontslag genomen en is veel vrolijker en spontaner geworden.

Een van zijn grote dromen is om naar Tokyo te gaan, daar op alle knopjes van Japanse wc's te drukken, in een restaurant blind vijf gerechten te bestellen... en alles op te eten! Binnen no time heeft Thelma een ticket geboekt en is op weg naar Japan. Zo volgt de ene reis vliegensvlug de andere op.

Tot zover is het vermakelijk om te lezen hoe de wensen vervuld worden. Zwaar wordt het verhaal nergens, de luchtige toon houdt het licht. Dit betekent ook dat er nergens echt een appèl op de emotie van de lezer wordt gedaan. Het geheel blijft helaas oppervlakkig en het geeft de indruk dat de auteur door het verhaal is gedenderd, zonder het beter uit te werken. Het teveel aan toevalligheden maakt de plot flauw en kinderlijk.

Het idee voor dit debuut heeft absoluut potentie, maar het mist diepgang en psychologisch uitgewerkte personages. Ook al is het fictie, het identificeren met de moeder was voor mij erg lastig. Dat ze haar zoon achterlaat en plaatsvervangend plezier kan maken, wanneer hij op het randje van het leven bungelt, komt niet plausibel over.

De auteur heeft veel verschillende thema's in zijn boek willen verwerken, maar het komt nergens uit de verf. Het onderwerp is een aangrijpend thema, maar het maakt de hoge verwachtingen die de cover en de achterflap beloven, niet waar.

Auteur

Julien Sandrel werd geboren in 1980 in het zuiden van Frankrijk en woont in Parijs. Hij is lange tijd werkzaam geweest als marketing director. Zijn debuutroman De droomlijst, is een wereldwijd fenomeen geworden: het wordt in meer dan dertig landen verkocht en er wordt gewerkt aan een filmscript.

Titel: De droomlijst

Oorspr. titel: La chambre des merveilles

Auteur: Julien Sandrel

Vertaling: Liesbeth van Nes

Pagina's: 224

ISBN: 9789403118604

Uitgeverij Cargo

Verschenen: augustus 2018

Fellicitas von Lovenberg - Lezen in tijden van Netflix

Recensie door Truusje

Uitgeverij Cossee

'Ik heb mij het paradijs altijd als een

bibliotheek voorgesteld'

- Jorge Luis Borges

Voltaire zei het al: 'lezen sterkt de ziel'

Een boekje met een felrode cover - niet te missen in de boekwinkel - vertelt over het genot én het belang van lezen. Vanzelfsprekend weet je als lezer al hoeveel plezier en kennis je uit boeken kunt halen. Lezen echter - en hier wordt het lezen van boeken bedoeld - dreigt steeds meer verdrongen te worden door allerlei andere media die aan onze leestijd knabbelen. Steeds vaker hoor je iemand zeggen dat het zo fijn is om series te kijken, waarbij Netflix, Videoland en dergelijke ons een breed scala aanbieden. Daarbij wordt er ook een groot appèl op ons gedaan door Facebook, Instagram, Twitter, LinkedIn en zitten we vaak ongemerkt te scrollen en te klikken op allerlei leuke en minder leuke berichtjes. Wéér een uur voorbij met het kijken naar beeldschermen!!! Wéér een uur niet besteed aan het lezen van boeken!!! Met een avondje bingewatchen* is natuurlijk niets mis, maar de echte lezer zal zich hier niet al te vaak aan overgeven.

Daarentegen zijn er talloze niet-lezers die - al zappend met de afstandsbediening - beweren dat het lezen van boeken niet meer van deze tijd is en je je tijd ermee verdoet. Toch zijn er legio goede redenen om je regelmatig over te geven aan het lezen van boeken.

Zoals Jet Steinz al aangeeft in haar voorwoord: veel kinderen zijn tegenwoordig erg nieuwsgierig naar de smartphone waar hun ouder zo veelvuldig mee bezig zijn.

Zeg nou zelf... komen we niet regelmatig een moeder met wandelwagen tegen die al wandelend appt, op internet surft of door social media scrollt? Een ouder die in een boek zit te lezen zal het kind zich eerder laten interesseren voor boeken.

Von Lovenberg heeft met dit boek duidelijk een missie en maakt zich hard voor de waarde die boeken hebben en welke invloed lezen op de lezer kan hebben. Ze is er een groot voorstander van om altijd een boek bij je te hebben en op een bevlogen wijze zet ze de vele voordelen uiteen.

'Wie leest is nooit alleen. Lezen vormt, vermaakt en informeert. Het maakt ons empathischer, bevordert onze evenwichtigheid, vergroot onze woordenschat en stimuleert het kritisch denken. Het verankert ons evenzeer in onszelf als in de wereld om ons heen. Je kunt het altijd en overal doen, het is voor iedereen betaalbaar en geschikt voor alle leeftijden. [...] Romanlezers - bellettrie is op dat vlak de vakliteratuur duidelijk de baas - blinken uit in intermenselijk contact en zijn aantoonbaar vriendelijker en sensitiever. [...] Onderzoeken wijzen uit dat méér tv-kijken bij mensen gevoelens van onvrede wekt, zelfs rouwgevoelens als de tv uiteindelijk uitgezet wordt.

Tot zover is het voor de fervente lezer niet moeilijk om in bovenstaand citaat mee te gaan. Von Lovenberg geeft echter ook aan dat diverse onderzoeken hebben uitgewezen dat lezen als bijkomend voordeel heeft dat je een beter inkomen zult genereren, gezonder zult zijn, langer zult leven, gelukkiger zult zijn en een beter mens zult worden. Deze 'bijwerkingen' lijken natuurlijk bijzonder aantrekkelijk, maar hier zal ongetwijfeld meer voor nodig zijn dan alleen het lezen van boeken.

In de VS is op scholen het vak deap reading geïntroduceerd die 'jongeren moet leren om langere teksten zonder onderbreking of afleiding in één keer te lezen en tot in de kern te doorgronden'. Veel jeugd leest wel, maar vaak is dat beperkt tot het lezen van korte teksten op internet en het is juist zo belangrijk om het begrijpend lezen te trainen door geconcentreerd langere stukken te lezen.

Dit boekje geeft de veellezer niet alleen allerlei goede excuses waarom lezen gerechtvaardigd is, maar biedt ook interessante informatie. Bijvoorbeeld dat het schrift pas ongeveer vijfduizend jaar oud is en hoe dit zich in de loop der tijden heeft ontwikkeld.

De auteur gaat onder andere in op de voor- en nadelen van het papieren boek ten opzichte van digitaal lezen, welk boek te kiezen, waar en wanneer te lezen, slow reading, de zoektocht naar het juiste boek, de klassiekers en de 'tien onaantastbare rechten van de lezer'.

Vele auteurs worden door haar geciteerd en hun werk en uitspraken kort besproken. Achter in het boek zijn lijsten opgenomen met meer interessante literatuur over lezen.

'Zoals de schrijver John Green ooit zei: 'Goede boeken helpen je de wereld te begrijpen, en helpen je je beter te voelen.''

Lezen in tijden van Netflix is een heel informatief boekje dat uitgebreid ingaat op het goede dat lezen ons kan brengen. Daarbij geeft het de lezer legio redenen om onbeschroomd een boek te pakken en zich onder te dompelen in een mooi verhaal of kennis te vergroten door literaire non-fictie te lezen. Door het lezen van boeken kan de lezer zich verplaatsen naar een heel andere wereld.

Het is nu aan de fervente lezer om de niet-lezer dit boekje te laten lezen, hoewel dat misschien veel overredingskracht zal vergen. We kunnen het ook zien als een manier om anderen te overtuigen hoe gerechtvaardigd het is dat we - in de ogen van de niet-lezer - onze tijd 'verdoen' met het genieten van mooie literatuur. Dit zal waarschijnlijk een mission impossible blijken, want het is niet iedereen gegeven om een gevoel van gelukzaligheid te krijgen in een ruimte met veel, héél veel boeken.

*Urenlang die ene serie kijken voelt misschien heel ontspannen. En misschien kun je ook niet echt stoppen met kijken na die cliffhanger, maar bingewatchen kan behoorlijk vervelende gevolgen hebben voor je gezondheid.

(Bron: https://www.rtlnieuws.nl)

Auteur

Felicitas von Lovenberg (geboren op 27 maart 1974 in Münster ) is een Duitse journalist, auteur en uitgever. Ze publiceert voornamelijk als literair criticus .

Lovenberg groeide op in het Münsterland. Na de elfde klas verhuisde ze van de middelbare school Paulinum naar het Atlantic College in Wales, dat ze voltooide met het International Baccalaureate. Vervolgens studeerde ze moderne geschiedenis in Bristol en St Antony's College, Oxford, waar ze haar scriptie schreef over de politieke richting van het weekblad Simplicissimus tijdens de Eerste Wereldoorlog.

In juli 1998 trad Lovenberg toe tot de redactie van Feuilleton van de Frankfurter Allgemeine Zeitung ; ze werd aanvankelijk toegewezen aan de afdeling 'Art Market', van juli 2001 aan de afdeling literatuur. Gedurende twee jaar was ze de redacteur die verantwoordelijk was voor de foto's en tijden van Frankfurter Allgemeine Zeitung , sinds november 2008 was ze de eerste vrouw die verantwoordelijk was voor de afdeling 'Literatuur en literair leven'.

(Bron: https://de.wikipedia.org/wiki/Felicitas_von_Lovenberg)

Titel: Lezen in tijden van Netflix

Auteur: Felicitas Von Lovenberg

Vertaling: Marcel Misset

Pagina's: 139

ISBN: 9789059368446

Uitgeverij Cossee

Verschenen: mei 2019

Heinrich Böll – De verloren eer van Katharina Blum

Groepsverslag door Roosje, Jan Haas en Tea van Lierop

Elsevier – Amsterdam

Een verslag over een politieke-maatschappijkritische roman?

 

Roosje -  Het verhaal gaat over een zekere Katharina Blum, een huishoudster, die zeer goed bekend staat, die een riooljournalist in haar eigen huis doodschiet omdat hij haar, die zeer kuis is en netjes, oneerbare voorstellen doet en haar in de rioolpers zwart maakt. Ze geeft zichzelf aan bij de politie.Zij heeft connecties met een zekere Ludwig Götten, die als ik het goed begrijp, verdacht wordt van deelname aan de RAF, Rote Armee Fraktion, al valt de term RAF niet. Nee, natuurlijk niet, dat zou al te ‘obvious’ zijn. O misschien wordt Götten zo weggezet als een gewone crimineel in plaats van een politieke gevangene. Dat was in Duitsland en Noord-Ierland en misschien ook in Italië in die jaren (’70/’80 vd 20e eeuw) een fundamenteel issue.

Verschillende mensen worden verhoord over haar en haar motieven en hoe alles in het werk gegaan is. Een van de grootste informatieverschaffers is een soort alwetende verteller, die niet objectief is, wat je zou verwachten, omdat hij aan het verhaal, aan de handeling niet deel neemt. Hij fungeert meer als het koor bij een Grieks drama: hij voorziet het verhaal en de gebeurtenissen van commentaar, hij weidt uit.

Het is niet een echte psychologische roman. Ook geen politieroman. Is het een politieke-maatschappijkritische roman? In zekere zin. In ieder geval wordt de rioolpers aan het kruis genageld. Dat gaat niet subtiel, maar ook niet heel erg van dik hout zaagt men planken. Een eerlijke en hardwerkende vrouw, die bij iedereen, behalve haar leugenachtige moeder (en misschien nog een paar types) goed bekend staat, wordt tot misdaden gedreven, waarvoor? Om rioolblaadjes te verkopen? Een pars pro toto voor een geperverteerde samenleving, of geperverteerde pers?

Dit is de derde roman van Böll die ik lees. Heel vroeger Grüpenbild mit Dame, idd in het Duits; vorig jaar Biljarten om half tien.

Bij alle drie heb ik de ervaring dat ik Böll maar heel moeilijk kan volgen. Hij meandert de gebeurtenissen aan elkaar op een wijze die ik eigenlijk niet precies kan volgen. Is hij intuïtief? Is het zijn bedoeling mij zo te desoriënteren, te vervreemden als het ware (vervreemding is wel een concept uit die tijd: jaren 60 en 70 vd 20e eeuw); alle lezers dus? Is dat onduidelijke een symptoom van Duitsland na WOII? De worsteling van de Duitser na een dergelijke verschrikking en misdaden tegen de menselijkheid?

Biljarten om half tien vond ik wel veel beter dan Katharina Blum. Ik herinner me de film van regisseur Margaretha van Trotta over dit boek, als ik het me goed herinner - het is echt al heel lang geleden - ook een lastig te volgen film. Maar er resteert iets van grote onrechtvaardigheid tov Katharina, een deugdzame vrouw, wier eer te grabbel wordt gegooid.

Jan Haas - Een hele bekende titel, waarvan ik altijd het verhaal wel wilde weten: De verloren eer van Katharina Blum. Met een minstens zo intrigerende ondertitel: Hoe geweld kan ontstaan en waartoe het kan leiden.

Hoewel het verhaal zich afspeelt in West-Duitsland, worstelend met het nazi verleden, dacht ik dat het verhaal veel meer raakvlak zou hebben met het onderwerp Rote Armee Fraction. Misschien kwam dat ook wel door die ondertitel.

Het verhaal is een aanklacht tegen de riooljournalistiek van o.a. Bild. Böll betoogt dat Bild door onjuist verslag te doen van een misdaad, het daarmee zelf geweld uitlokt, dat Bild in haar artikelen juist zo veroordeelt. Katharina Blum wordt dus slachtoffer van deze handelswijze door Bild en neemt ultieme wraak.

Böll vertelt ons ook direct in zijn boek hoe dat in de praktijk werkt.

In de disclaimer wordt mooi verwoord dat het verhaal op fantasie berust, maar bepaalde journalistieke werkwijze van Bild niet opzettelijk of toevallig zijn in dit boek, maar onvermijdelijk. Om vervolgens het verhaal te beginnen met dat het verslag gebaseerd is op een aantal hoofdbronnen waaronder de verhoren van politie.

Presenteer het als objectieve waarheid, maar intussen verdraai je de feiten zo dat ze jou een artikel opleveren wat de mensen graag lezen en waardoor je tijdschrift goed verkoopt. Dat is alles wat telt, ook als je daarmee dus slachtoffers maakt.Op dezelfde manier als Bild presenteert de schrijver ons een artikel (verslag) dat volgens de schrijver zelf objectief is en dus de waarheid bevat, want gebaseerd op bronnen en verslagen. Het verslag heeft net als de artikelen in Bild een continue onderstroom van een soort ingehouden woede.

Ondanks dat het boek iets beschrijft dat niet alleen aan het Duitsland van de jaren 70 is voorbehouden, doet het toch gedateerd aan. Het geeft daarmee wel weer een inkijkje in die samenleving van BRD en het grote gevoel van onrechtvaardigheid bij mensen als Böll. Toen heette die tegenstelling nog gewoon links en rechts. Het is redelijk duidelijk wat de schrijver beoogt te bereiken met dit boek. Aan de hand van dit voorbeeld verhaal wil de schrijver de lezer inzichtelijk maken hoe riooljournalistiek werkt. De tijdschriftartikel-vorm moet het verhaal dragen.

Tea - Door de cover op mijn boek kreeg begon ik dit boek te lezen als een verslag. Een reportage over de lotgevallen van Katharina Blum. Omdat de daad en dader al in het begin bekend zijn is die spanning weg en is de aandacht gericht op het verloop.

Met dit boek klaagt Böll de boulevardpers aan. Het begin was wat mij betreft wat onoverzichtelijk, maar bij het vorderen van het boek kwamen steeds meer details naar voren die het beeld langzaam compleet maakten. Vriendschappen, familie, maatschappelijke verbanden, zakelijke netwerken en vermeend politiek engagement doen allemaal ter zake wanneer iemand schuldig verklaard moet worden. Het zal in de praktijk heus echt voorgekomen zijn en misschien tegenwoordig nog, dat werkelijk elk opgegraven feit gebruikt wordt om iemand als schuldige aan te merken. Heel gênant soms hoe Katharina geconfronteerd wordt met ‘herenbezoek’, er wordt zomaar verondersteld dat zij mannen tegen betaling ontvangt, hoe kan zij anders zo riant wonen en beschikken over een dure ring?

De stijl past bij de inhoud van het boek, alsof je een serie krantenberichten zit te lezen. Böll gebruikt regelmatig wat humor, dat maakt het verhaal wat smeuïger.

‘Hij wilde zijn reukzin niet definiëren […] , als hij zijn reukzin dan al niet kon definiëren, welke lucht een communist dan wel had […] ‘ (1974-149)

Het taalgebruik vond ik gedateerd en bij de aanpak van het onderwerp en de tijd passen. De jaren ‘70 liggen nog redelijk vers in m’n geheugen waardoor het verhaal redelijk aansloot op hoe die jaren verliepen. In Nederland was er veel aandacht voor de RAF.

Waardering

Roosje – Eerlijk gezegd valt het boek me tegen. Die rare alwetende verteller met zijn commentaar en iets wat riekt naar ironie - denk ik -, die zogenaamde ‘objectieve’ (politie)verslagen, ik krijg er geen vat op. Dat kan ik natuurlijk niet zo goed uitstaan want ik ben best wat gewend op moeilijke-boeken-gebied. Goed, dan nog maar eens een boek van hem lezen: Meningen van een clown misschien; dat stond in de jaren 70 als erg goed te boek. Ik heb nog wel een stapeltje van hem. Duister vind ik Böll en misschien komt dat wel door de oorlog, het collectieve schuldgevoel van de Duitsers en hoe daar in jezusnaam mee om te gaan?

Tea – Dit was het tweede boek dat ik las van Böll, het eerste was Huizen zonder vaders en dat vond ik van een totaal andere orde, kon me veel beter inleven in de personages en ook in het onderwerp, het duistere van na-oorlogs Duitsland waaraan Roosje refereerde hierboven. Je vindt het terug in Huizen zonder vaders, geschreven in 1981, een prachtig tijdsbeeld over twee jongens die opgroeien net na de oorlog. Goed genoeg om gelezen te worden, maar geen euforie bij het lezen van een boek van een Nobelprijswinnaar.

Jan – Ik vond het leuk om het boek gelezen te hebben, maar werd zeker niet van mijn sokken geblazen.

De auteur

Heinrich Theodor Böll (Keulen, 21 december 1917 - Kreuzau, 16 juli 1985) was een van Duitslands belangrijkste schrijvers van na de Tweede Wereldoorlog.

Böll werd geboren als zoon van een meubelmaker van hoofdzakelijk kerkmeubilair en groeide op in een liberale, katholieke en pacifistische familie. Hij weerstond succesvol de verleiding om zich aan te sluiten bij de Hitlerjugend tijdens de dertiger jaren. De nazi's waren aan de macht en Böll werd meermaals opgeschrikt door de radicale manier waarop artiesten en schrijvers werden vervolgd en monddood gemaakt. De stuitende tonelen van inquisitionele boekverbrandingen zouden hem zijn leven lang bijblijven en zijn streven naar vrije meningsuiting steeds weer voeden (Wikipedia)

Titel: De verloren eer van Katharina Blum

Auteur: Heinrich Böll

ISBN: 978-90-10-01332-3

Uitgever: Elsevier-Amsterdam

Vertaling: Jan bernard

Pag.: 172

Genre: fictie

Arjen van Meijgaard - We hebben alles bij ons

'Il ne faut jamais compter sur personne

pour répondre à vos questions.'

- Patrick Modiano

Een ongemakkelijke worsteling

Arjen van Meijgaard (Den Haag, 1973) woonde begin jaren negentig in Parijs en verdiende de kost als au pair en straatmuzikant. Vervolgens studeerde hij Nederlandse taal- en letterkunde in Utrecht, waar hij ook zijn propedeuse Frans haalde. Tijdens zijn studie gaf hij Nederlandse les aan de Universiteit van Coimbra. Daarna was hij boekverkoper bij boekhandel Verwijs, docent Nederlands als tweede taal bij verschillende talencentra en onderwijscoördinator aan de Universiteit Leiden. Vanaf 2013 staat hij voor de klas op de Vrije School en de School voor Jong Talent (onderdeel van het Koninklijk Conservatorium) in Den Haag. Behalve aan tijdschrift Extaze leverde Van Meijgaard literaire bijdragen aan o.a. Deus Ex Machina, De Tweede Ronde, Ballustrada en De beste verhalen uit duizend woorden, (Nieuw Amsterdam, 2008). Hij schrijft recensies en houdt een eigen weblog bij met korte impressies van literaire fictie en non-fictie. (Bron: https://arjenvanmeijgaard.com/biografie/) We hebben alles bij ons is zijn debuutroman die in oktober 2017 verscheen bij uitgeverij In de Knipscheer.

Marjon Nooij

Victor, een man van net dertig, woont samen met Marjolijn, maar beseft de laatste tijd dat het frisse van hun relatie van drie jaar wat sleets begint te raken. Ze lijkt zelf ook te beseffen dat het verval is ingetreden.

“Af en toe hoop ik dat ze een ander heeft. Dat zou alles veel makkelijker maken.”

Dwanggedachten beheersen Victor. Hij probeert ze te negeren, maar blijft zoeken naar tekens die hem vertellen wat de dag voor hem in petto zal hebben. Wat is de betekenis van een dode duif voor de deur, een barst in de badkamerspiegel, kentekenplaten waarvan hij de cijfers door een rekensom uiteindelijk op honderd moet zien te krijgen, het schatten van het aantal tegeltjes - kijk eens naar de cover - op de wand van toiletten? In alles zoekt hij een betekenis. Een onzeker man, die veel bevestiging zoekt en grip probeert te krijgen op zijn leven.
 

“Ik had mezelf een mooi leven beloofd als ik het goed had en nog elke dag vraag ik me af of ik dicht genoeg bij de waarheid zat of niet. Wanneer zal ik weten of het leven dat ik leid mooi is? Of in ieder geval mooi genoeg?”

Van Meijgaard heeft ervoor gekozen het vertelperspectief bij de ik-figuur te laten en het verhaal ontwikkelt zich dan ook vanuit zijn point of view. De lezer zit als het ware in het hoofd van Victor, weet wat hij denkt en reist met hem mee. Bij dit perspectief is het echter belangrijk om te weten dat de verteller niet altijd betrouwbaar hoeft te zijn. De gebeurtenissen in het hier en nu worden afgewisseld met flashbacks waarin Victor overdenkt wat is geweest.

Buiten zijn onvrede over de relatie met zijn vriendin, heeft Victor het ook moeilijk in de relatie tot zijn vader. Zijn ouders zijn gescheiden toen hij tien jaar was en hij heeft nooit begrepen wat daar de reden van is geweest. Leo, zijn vader, heeft het na een aantal wekelijkse papadagen laten afweten en het contact werd nagenoeg verbroken. Regelmatig heeft Victor geprobeerd om Leo op te zoeken of tegen te komen, maar het regelmatige verhuizen van Leo maakt hem uiteindelijk niet traceerbaar. Hij ontbeert de leuke vader die hij voor de scheiding voor hem was.

Onlangs zijn ze elkaar echter onverwacht tegengekomen en Leo vertelt hem dat hij op het punt staat om naar Portugal te verhuizen. Wanneer Victor hem helpt met het opruimen van zijn spullen, komen er niet alleen allerlei herinneringen naar boven, maar ook vragen waar hij het antwoord niet op weet. Hij zal zijn vader naar Portugal rijden en hoopt hiermee hun band weer wat te verstevigen en antwoorden te krijgen op zijn brandende, onbeantwoorde vragen.

Voor Victor heeft de reis echter ook een ander doel. Hij heeft afgesproken met Valerie, zijn jeugdvriendin die nooit uit zijn gedachten is geweest en zijn verlangen weer heeft aangewakkerd bij een toevallige ontmoeting. Door het ontbinden van het huwelijk van zijn ouders is ook de vriendschap tussen hen en de ouders van Valerie verwaterd.
 

“Hoe kon het, dat ze nooit begrepen hadden dat hun scheiding meer gevolgen had gehad dan alleen het einde van hun relatie? Een scheiding veroorzaakt niet één grote barst, maar talloze barsten. Die tussen mij en Valerie bijvoorbeeld, alleen hebben ze daar niet bij stilgestaan, niet eens over nagedacht.”

De reis is mentaal gezien zwaarder voor Victor dan hij had verwacht. Leo neemt in alles het voortouw en zijn zoon kan niet anders dan hem volgen. Met name het flamboyante gedrag van zijn vader tegenover het vrouwelijk schoon, stoort hem meer dan eens - vrouwen waren altijd al belangrijk voor hem en uiteindelijk de reden waarom hij zijn zoon niet meer ophaalde. Zijn vader en zoon vreemden van elkaar geworden?

Dit alles leidt tot schurende situaties en een innerlijke strijd. In hoeverre verschilt Victor van zijn vader? Waarom mist hij belangstellende vragen? Hebben ze wel écht alles bij zich? Het resultaat is een filmische roadtrip, waarin de auteur laat zien dat een scheiding nooit alleen gevolgen heeft voor de echtelieden, maar zeker ook voor naasten. Zelfs wanneer ze allang volwassen zijn, de vragen blijven. Het fijnbesnaarde verhaal heeft de nodige geestige noten en de vileine humor maakt alles wat lichtvoetiger.

Het lijden van de ik-figuur is heel voelbaar. Van Meijgaard heeft me hiermee weten te raken. Zijn proza is licht, helder en bondig, maar daarentegen absoluut niet verstoken van details. Een herkenbaar en levendig geschreven verhaal, dat me bij de laatste bladzijde niet meteen losliet vanwege het open einde waarop het nog heerlijk een poosje kauwen is.

Heel erg mooi!

--

Titel: We hebben alles bij ons

Auteur: Arjen van Meijgaard

Pagina's: 182

ISBN: 9789062659647

Uitgeverij In de Knipscheer

Verschenen: oktober 2017