zondag 28 januari 2018

Luis Felipe Fabre - Verdachte omstandigheden


Uitgeverij Karaat


'Afgaande op wat ik op televisie heb gezien,
hebben de doden een mysterieuze manier van praten.
Je zou bijna denken dat je ze gekend moet hebben
om te begrijpen wat ze zeggen.
Zo niet, dan zullen ze je alleen maar schrik aanjagen
en klanken uitstoten die op poëzie lijken..........'
DENNIS COOPER

'Een poëtische vertaling van de Mexicaanse samenleving'

Luis Felipe Fabre schrijft soms sarcastisch, soms met een vleug wrange humor. Gewaagd geschreven spreekt hij zich in zijn gedichten op fijnzinnige manier kritisch uit over de omstandigheden, zoals die Mexico heersen.  
Zijn frisse kijk vertaalt hij in zijn werk en nu kan dan ook de Nederlandse lezer eindelijk kennismaken met deze belangwekkende schrijver en jonge ster aan het Latijns-Amerikaanse firmament.

Geweld, misdaad en verdwijningen verweeft hij met verwijzingen naar monsters en zombies, en naast mythische namen en een tragische liefdesgeschiedenis, larderen dood, ufo's, occultisme en esoterie zijn gedichten. Het is niet altijd gemakkelijk te noemen om de boodschap en bedoeling uit de tekst te halen. Veel teksten lijken stukjes dialoog.
Toch weet Fabre de lezer ook te ontroeren en dat is een verdienste.

 

'Beeld van een onbekende vrouw

 

Een rode schoen met hoge hak

die, in zichzelf,
de schim is van zijn afwezige wederhelft.

Een schoen verloren midden in de nacht,
verloren, tussen de ene
en de andere stap, midden op straat.

Een schoen waaruit je een vrouw kunt opmaken
plotsklaps mank
en waarschijnlijk bedroefd achtergebleven.

Meer nog dan een schoen: een aanwijzing op een misdaad op te lossen.

Een schoen die een vraag is
met de andere schoen als antwoord'.

Conclusie

'Verdachte omstandigheden'  is een kleine bundel met zeer verschillende teksten. Het is heel ontroerend hoe de auteur kan schrijven over een leeg plastic tasje dat door de wind wordt meegevoerd en alles lijkt te overstijgen. In het gedicht 'Rozen' geeft hij op liefhebbende wijze, met een vleugje sarcasme, een prachtig beeld van de oudtantes versus verwelkte rozen.

De teksten met een ogenschijnlijk occulte strekking zijn niet altijd eenvoudig te duiden en vragen om meerdere malen gelezen te worden om te proberen de juiste essentie te kunnen oppikken.

Fabre gebruikt de zombiepandemie vooral als een allegorie op Mexico, waar narco's - drugsdealers - en corrupte politici het land steeds meer innemen. Elke narco zorgt weer dat een volgende persoon bij de vuile zaakjes betrokken raakt, die vervolgens ook weer andere mensen de clandestiniteit intrekt, enzovoort, net als het verspreiden van een kwaadaardig virus in een land.
Er is helaas maar heel weinig te vinden over Fabre en wanneer er wel info van hem opduikt is dat meestal in het Spaans. De auteur is telefonisch of via mail bereid om een interview te geven. Dat zou zeker een optie kunnen zijn.

Uitgeverij Karaat is een kleine uitgeverij die zich richt op het vertalen en uitgeven van literatuur uit Latijns-Amerika.

Auteur                                               

Luis Felipe Fabre (1974) is dichter, essayist en criticus. Hij woont in Mexico-City. Zijn werk is bekroond met subsidies van het nationaal fonds voor Cultuur en Kunsten in de periodes 2004-2005 en 2007-2008.
In eigen land heeft hij de poëzieliefhebbers al veroverd en ook buiten de grenzen zijn er steeds meer lezers die zijn werk weten te waarderen.
Zijn werk is onder andere vertaald in het Engels en Frans en nu dus ook deze bundel in het Nederlands. Zijn nieuwe boek 'Provençaals cabaret' is in voorbereiding bij Uitgeverij Karaat.

Verdachte omstandigheden
Auteur: Luis Felipe Fabre
Oorspronkelijke titel: Poemas de terror y de misterio
Vertaald door: Merijn Verhulst
Categorie: Literatuur, poëzie
Pagina's: 80
ISBN: 9789079770328
Uitgeverij: Karaat
Verschenen: maart 2017

vrijdag 26 januari 2018

Emily Kocken-De Kuur

Uitgeverij Querido


Echo van De Toverberg   

In drie delen wordt het verhaal van hoofdpersonage Yves Altman (zakenman, 59) vader van Gabriel, Jean, Kick, Billy, ex van Vera en Ank verteld. Van huis uit heeft hij zijn liefde voor De Toverberg van Thomas Mann meegekregen. Ook de kinderen zijn ermee opgegroeid en vooral Kick leeft zich uit in typetjes, citaten en aangepaste kleding.  In huize Altman wordt regelmatig gedineerd zoals in sanatorium Berghof in het Zwitserse Davos. Yves wil zijn zestigste verjaardag 'daarboven' vieren met de kinderen en nieuwste vlam Barbara. 
  
Thomas Mann had heel wat te stellen met z'n kinderen, aanleg voor melancholie, depressie en homoseksualiteit leidden tot zelfdestructieve handelingen zoals overmatig drugsgebruik en suïcide (pogingen). De Kuur heeft een heel eigen karakter, maar is sterk verweven met De Toverberg. De citaten zijn cursief gedrukt, verwijzingen haalt de lezer er zelf wel uit. 
  
'Thomas Mann had geen kuur voor de ziekelijke onzekerheid van zijn eigen kinderen, hij deed zijn best een goede vader te zijn' 
'Bleef hij trouw aan zijn overtuiging dat de magische toverberg in Davos de sublieme setting was voor een ontmoeting van de juniore Altmannen met zijn nieuwe je-weet-wel-wie?' 
  
De reis wordt niet gezamenlijk ondernomen, Barbara gaat vooruit en heeft onderweg  opmerkelijke ontmoetingen. De naam toverberg komt doordat 'daarboven' nog wel tijd bestaat, maar door de monotonie is het besef van de tijd verdwenen. Het 'daarboven en daarbeneden' is een van de vele begrippen uit het Berghofjargon. De spanning wordt opgebouwd door verschijning van de kinderen en loopt parallel aan en/of wordt verweven met spookachtige toevalligheden. 

Zo wordt er geslaapwandeld, opvallend vaak over deuren gesproken, je hoort iemand hoesten, allemaal zaken die beelden oproepen uit De Toverberg. Tel daarbij de namen van de obers, het opnemen van een film, het Schwyzerdütsch en het plaatje is compleet. Het verhaal ontspint zich. Liefde, onbegrip, zwangerschap, vraatzucht, ziekte, hebzucht zorgen voor actie en vragen om oplossing. 

In het motto, een citaat uit De Toverberg wordt verwezen naar de bestemming. Daarmee wordt 'daarboven' bedoeld . 'Dit zou gezien kunnen worden als een metafoor voor de hemel'.  'Daarboven' heb je zicht op verlossing. Hierbij kan de achternaam van Barbara, Engel, geen toeval zijn.
  
Het decor waarin zich alles afspeelt is adembenemend. Zo is het hoofdstuk waarin de Schatzalp het woord neemt een fijn en ontroerend rustpunt in het verhaal.  

Motieven

Kapitalisme versus socialisme, 
Multinationals versus Thomas Piketty-Kapitaal in de 21ste eeuw. In De Toverberg aptha de scholasticus versus humanist Settembrini 
  
Afhankelijkheid, navelstreng-Minette is zwanger van Gabriel, Brie. Allebei kogelrond. De kabelbaan die boven en beneden met elkaar verbindt. 'Financiële autonomie versus denigrerende afhankelijkheid. Mocht een kind een ouder op zijn vermogen aanspreken?' 
  
Vraatzucht, Gabriel, de lobbes. De chocolade beren in  Schneider’s,  patisserie en chocolaterie Davos 
  
Tijd, 'Geen tijd voor onzin', de kerkklokken in het dal, dure horloges 
  
Thema 

Relationele betrekkingen in een samengestelde familie 

Fijn dat er verwezen wordt naar De Toverberg, maar het kan ook afleiden. De Kuur dwingt de lezer terug te grijpen naar De Toverberg, zodat de twee verhalen elkaar kunnen versterken maar ook verwarren.

Een citaat uit De Toverberg om het proza te proeven: 
  
'En ineens zag hij zich verplaatst in die vroege levenssituatie die het oerbeeld was van een naar zeer recente indrukken gemodelleerde droom die hij een paar nachten geleden had gedroomd... Maar zo intens, zo totaal, zozeer onder opheffing van ruimte en tijd was hij naar het daar en toen weggevoerd dat je had kunnen zeggen dat er een levenloos lichaam hierboven op de bank bij de bergbeek lag, terwijl de eigenlijke Hans Castorp zich ver weg in een vroegere tijd en omgeving bevond, en wel in een ondanks alle eenvoud gewaagde en hartroerende situatie' 

Auteur: Emily Kocken 
Categorie: Nederlandse literatuur
Pagina's: 246
Uitgeverij Querido 
ISBN: 9789021406114
Verschenen: mei 2017